• Vrijwilligers gevraagd voor Open monumentendag op 11 september

• Aanbieding van het boek aan de nazaten van “Oom Eibert”

• Open Monumentendag 11 september

• Zendamateur maakt tijdelijk zendstation in Vischpoort

• Herinneringen aan Oom Eibert//Passagiersschepen in Harderwijk

• Herderewich publiceert over historische visserij

• Over archeologische speurtocht in binnenstad van Harderwijk

• Een nieuw boek over Nederlandse vuurtorens

_________________________________________________________________________________

• VRIJWILLIGERS GEVRAAGD

Op 11 september a.s. (Open Monumentendag) zoeken we nog een paar enthousiaste vrijwilligers

om te posten bij enkele van onze mooie historische panden, die op die datum zijn opengesteld voor het publiek. Dat mag alleen, maar met z'n tweeën is het nog gezellig ook.

Aarzel niet en geef je op bij p.stellingwerf@wanadoo.nl voor een dagdeel

bij het historische erfgoed van Harderwijk. Beleef Open Monumentendag eens

op een andere manier....

_________________________________________________________________________________

• AANBIEDING VAN HET BOEK AAN DE NAZATEN VAN “OOM EIBERT”

Afgelopen zaterdag werd onder grote belangstelling het nieuwe boek Passagiersschepen uit Harderwijk/Herinneringen aan Oom Eibert gepresenteerd. Tijdens de opening van Visserijdag was het Burgemeester John Berends die dit keer de eerste exemplaren uitreikte, o.a. aan de auteurs Bessel Vrijhof en Theo Bakker. De heer Bessel Vrijhof had voor deze gelegenheid zelf het laatste schilderij van Eibert den Herder, voorstellende de tjalk “Vertrouwen” meegenomen. Het boek gaat over de herinneringen die Bessel Vrijhof aan zijn Oom Eibert den Herder had en over het ontstaan van de Holland-Veluwe Lijn. Die bracht sinds haar oprichting in 1926 duizenden toeristen naar Harderwijk en de Veluwe.                                                     (foto: Otto Büttner)

Het boek Passagiersschepen uit Harderwijk/Herinneringen aan Oom Eibert is te koop in het Stadsmuseum, de plaatselijke boekhandelaren en bij Oudheidkundige Vereniging Herderewich. Leden van de Oudheidkundige vereniging ontvangen een korting op de aanschafprijs.

_________________________________________________________________________________

• OPEN MONUMENTENDAG 11 SEPTEMBER

Ook dit jaar wordt de Open Monumentendag in Harderwijk georganiseerd door

het Gilde van Harderwijker Stadsgidsen en de Oudheidkundige Vereniging Herderewich.

Open Monumentendag is een initiatief van Stichting Open Monumentendag en is een dag

waarop in het gehele land gebouwen en monumenten geopend zijn die doorgaans niet te bezoeken zijn. Dit jaar is het de 24ste editie van Open Monumentendag. Er zijn herenhuizen, kloosters en kerken te bezoeken en kan men het historische erfgoed op tal van plaatsen bezichtigen.

De Open Monumentendag is vaak gekoppeld aan een thema en dit jaar is het thema

“De smaak van de 19de eeuw”. Hierbij staan ontwikkelingen uit de 19de eeuw centraal en

deze eeuw kende, in bouwkundig opzicht, vele vernieuwingen. Na een relatief arme periode kon de burgerij zich tot een zekere welstand ontwikkelen en vele huizen zijn gekenmerkt door zogenaamde neostijlen. Ook veel overheidsgebouwen, zoals stations en kazernes kennen elementen van deze vernieuwing. Natuurlijk zijn ook de monumenten uit andere tijdenvakken op de Open Monumentendag gewoon te bezichtigen.

Op zaterdag 11 september zijn vanaf 10.00 uur vele monumenten in Harderwijk voor het publiek geopend en door de organiserende verenigingen is een mooie route uitgezet langs diverse monumenten. Deze route voert langs een aantal fraaie monumenten in Harderwijk zoals de Vischpoort, de Grote Kerk, Stadsmuseum, de Catharinakapel, de Snijcamer, Oude stadhuis, de Molen en het visserhuisje. Nieuw is dat dit jaar ook de Smeepoort geopend zal zijn. Deze wordt om 10.00 uur officieel door de wethouder van cultuur geopend en is vanaf 12.00 uur open voor publiek. De Open Monumentendag duurt tot 17.00 uur en alle opengestelde gebouwen zijn gratis te bezichtigen.

Belangstellenden kunnen onder leiding van een deskundige gids een wandeling maken langs gebouwen uit de rijke historie van Harderwijk. De start is bij de Grote Kerk en de Vischpoort om 11.00 en 13.00 uur. Ook deze wandeling, waarbij u een deskundige uitleg krijgt is kosteloos. Voor een aantal wandelaars is een gratis gidsje beschikbaar maar de oplage is beperkt. Deze gidsjes zijn te verkrijgen bij de start van de wandeling vanaf de Vischpoort.

_________________________________________________________________________________

• ZENDAMATEUR MAAKT TIJDELIJK ZENDSTATION IN VISCHPOORT

In het weekend van 21 en 22 augustus werd het Internationale Vuurtoren Weekend gehouden. Zendamateurs met een licentie proberen dan, individueel of als groep, verbindingen te maken met zendamateurs over de gehele wereld. Vaak hebben ze toestemming om vanuit een vuurtoren te mogen zenden. Als dit niet mogelijk is zoeken ze een onderkomen er vlakbij. Ermeloër Gert van Loo heeft zijn apparatuur geïnstalleerd in de Harderwijkse vuurtoren in de Vischpoort.

Tijdens het weekend zijn er de volle 48 uur zendamateurs actief vanuit meer dan vijftig landen. De meeste verbindingen komen tot stand via de korte golf (3 tot 30 MHz) en zo is het mogelijk om over de gehele wereld verbindingen te maken met andere zendamateurs die bij een lichtschip of vuurtoren zitten. Van Loo hoopt contact te maken met zoveel mogelijk verschillende gebieden. 'Voor mijzelf bestaat de hobby voor 95 % uit luisteren naar wat er op de verschillende banden te horen is en het experimenteren met mijn zelfgebouwde antennes,' vertelt de Ermeloër. Hij experimenteert en ontdekt regelmatig dat een kleine aanpassing van een antenne een enorm verschil geeft in hoe een uitgezonden signaal de wereld in wordt gezonden. 'Ik kan enorm genieten van toevallige 'ontmoetingen' met zendamateurs waar dan ook ter wereld. Het blijft voor mij nog altijd bijzonder dat je zelf een radiogolf kan uitzenden die zomaar door een amateur ergens ter wereld kan worden ontvangen en je met deze wildvreemde een leuk gesprek kan hebben. Doordat je te maken hebt met natuurkundige verschijnselen weet je nooit van te voren of een bepaalde verbinding zal lukken. Dat stukje onzekerheid en afhankelijkheid van de natuur en de techniek maakt de hobby zo uitdagend.'

In Nederland zijn er ongeveer 15.000 mensen met een zendmachtiging. Dat is bijna 1 op de 1000 Nederlanders. Als tiener was Van Loo al bezig met het ontdekken van de mogelijkheden van radiogolven. 'Ik luisterde naar die piepjes (morse) en probeerde de code te ontcijferen.' Een paar jaar geleden kwam de radiohobby opnieuw op zijn pad en Van Loo verdiepte zich grondig in de techniek. Hij deed het basisexamen waardoor hij ook legaal op een aantal vrijgegeven banden uit mocht zenden. De hobby groeide en een jaar later slaagde Van Loo voor het meest uitgebreide examen waardoor hij nu op alle amateurbanden mag uitkomen.

Vuurtorens in het spotlicht

Door het gebruik van elektrische navigatiehulpmiddelen als satellietplaatsbepaling (GPS) neemt de betekenis van vuurtorens sterk af. Deze objecten hebben nog wel een belangrijke landschappelijke, recreatieve en historische waarde en ze vertegenwoordigen een rijk maritiem verleden. 'We moeten zuinig zijn op ons nautisch erfgoed,' stelt Van Loo. 'Tijdens dit internationale vuurtorenweekend proberen we daar aandacht voor te vragen.' Vuurtorens spreken erg tot de verbeelding. De vuurtoren van Harderwijk is lokaal bekend als 'De Vischpoort'. Het is een oude stadspoort waarvan de historie teruggaat tot het einde van de 14e eeuw. Het huidige gebouw dateert van 1851. Het licht van de vuurtoren is eind jaren 50 gedoofd: door het inpolderen van de Zuiderzee (de aanleg van de Flevopolder) verloor de vuurtoren zijn functie. Op 'De Vischpoort' zijn geen grote antennes te zien. Er wordt tijdens dit weekend gewerkt met eenvoudige draadantennes, die met het blote oog nauwelijks zijn te zien. 'Juist omdat 'De Vischpoort' een schitterend monument is proberen we om de antennes die we gebruiken zo onzichtbaar mogelijk te houden, zegt Van Loo. 'Ook met deze eenvoudige antennes kunnen we wereldwijde contacten maken.'

Activiteit in de vuurtoren tijdens het vuurtorenweekend

Tijdens het weekend is een groep zendamateurs die lid zijn van de VERON (Vereniging Experimenteel Radio-onderzoek in Nederland) in De Vischpoort aanwezig en maken daar verbindingen. Het Agentschap Telecom, die toezicht houdt op het frequentiegebruik in Nederland, heeft speciale roepletters toegekend: de vuurtoren is actief als PG6HK (papa golf zes hotel kilo). De verbindingen worden vooral op de korte golf en op de VHF-band gemaakt. De crew bestaat uit Jack van Ekeren (PD2J), Ben Noever (PD0PDB), Gert van Loo (PA2LO). Daarnaast zijn er nog een aantal zendamateurs die een uurtje komen meedraaien. Verbindingen worden schriftelijke bevestigd met een QSL kaart. Daarop staat precies aangegeven wanneer, op welke frequentie en met welke signaalsterkte een verbinding plaatsvond. De VERON biedt leden allerlei activiteiten zodat men zichzelf verder kan ontwikkelen. 'Zelf heb ik in het afgelopen jaar op verschillende plekken in het land lezingen mogen geven over een nieuw ontwikkelde lesmethode waarmee het eenvoudiger is geworden om zendexamen te gaan doen, zegt Gert van Loo. Zelf deed hij onlangs examen in Amerika. Dit internationale evenement wordt dit jaar voor de 25ste maal gehouden, in Harderwijk is dit het eerste jaar dat wordt deelgenomen. De verwachtingen bij de zendamateurs zijn hooggespannen. Het vuurtorenweekend in Harderwijk kan plaatsvinden dankzij de medewerking van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich, die De Vischpoort beheert.

(BRON: ErmeloVitaal 200810)

_________________________________________________________________________________

• HERINNERINGEN AAN OOM EIBERT/PASSAGIERSSCHEPEN IN HARDERWIJK

Op 3 september 2010 is het zestig jaar geleden dat de Harderwijker Eibert den Herder overleed. Den Herder noemde zich graag ´industrieel te Harderwijk´, maar raakte vooral bekend als actievoerder tegen de afsluiting en inpoldering van de Zuiderzee. Zoals bekend heeft zijn protest uiteindelijk weinig succes gehad, maar Den Herder kreeg er landelijk bekendheid door. Daarnaast ontplooide hij initiatieven op verschillende gebieden. Zo roerde hij zich in de politiek, schreef boeken en brochures, schilderde tientallen doeken met Zuiderzeegezichten, maakte een Zuiderzeefilm en was ook bekend als fabrikant. Hij zette zich in voor de visserij en ijverde voor een brede vaargeul waardoor de haven van Harderwijk voor grote schepen bereikbaar werd. Toen dit eenmaal een feit was begon hij in 1926 een stoombootmaatschappij en gaf de aanzet voor de aanleg van een strand aan de kust van de Zuiderzee. Lang niet alles wat Den Herder ondernam kwam van de grond en daarom is hij wel neergezet als een soort donquichot, een tragische strijder tegen windmolens. In 2005 werd Den Herder in ere hersteld toen het Burger Weeshuis ter gelegenheid van zijn 450-jarig bestaan een kunstwerk, gewijd aan deze markante Harderwijker onthulde.

Zestig jaar na zijn dood zijn er nog maar enkele mensen die Den Herder persoonlijk hebben gekend. Één van hen is zijn neef Bessel Vrijhof uit Eerbeek, die de herinneringen aan zijn oom heeft opgetekend in een boekje ´Herinneringen aan Oom Eibert´. Theo Bakker onderzocht aan de hand van beeldmateriaal de geschiedenis van één van zijn initiatieven, de Holland-Veluwe-Lijn en maakte een boekje van deze ´Passagiersschepen in Harderwijk´. Beide boekjes zijn gecombineerd tot een uniek dubbelboek, waarin enerzijds de focus ligt op de persoon Eibert den Herder en anderzijds op één van zijn geesteskinderen, de Holland-Veluwe-Lijn.

Herinneringen aan Oom Eibert//Passagiersschepen in Harderwijk wordt uitgegeven door Oudheidkundige Vereniging Herderewich i.s.m. met de Harderwijk Reeks. Het boek bevat veel beeldmateriaal van het Harderwijk van voor de oorlog. Het laat de harde concurrentiestrijd tussen de rederijen zien en beschrijft hoe de schepen van de Holland-Veluwe-Lijn in de oorlog een object voor Engelse jagers waren. Daarnaast beschrijft het de ontwikkeling van Harderwijk als ‘Poort naar de Veluwe’ omdat met de lijndienst de basis werd gelegd voor een enorme toeristenindustrie met als publiekstrekker het Dolfinarium en in het kielzog daarvan horecabedrijven en middenstand. Voor wie wil weten waarom Harderwijk zich ontwikkelde tot het huidige toeristische centrum is dit boekje een must en het biedt tegelijk onderhoudende scheepvaartgeschiedenis.

Herinneringen aan Oom Eibert//Passagiersschepen in Harderwijk is geschreven door Bessel Vrijhof & Theo Bakker. Projectbureau Diepenmaat uit Dieren zorgde voor vormgeving en druk. Het boek wordt uitgebracht op 28 augustus, tijdens Visserijdag 2010.  De eerste exemplaren worden door burgemeester John Berends uitgereikt aan een aantal betrokken Harderwijkers. Het boekje ligt vanaf zaterdag 28 augustus in de boekhandel voor € 19,90. Op 28 augustus geldt een aanbiedingsprijs van € 17,50, leden van Herderewich ontvangen een aantrekkelijke korting op de aanschafprijs.

Herinneringen aan Oom Eibert//Passagiersschepen in Harderwijk is een passend eerbetoon aan een veelzijdige en volhardende Harderwijker die een unieke strijd voerde en de basis legde voor het Harderwijk van tegenwoordig.

_________________________________________________________________________________

• HERDEREWICH PUBLICEERT OVER HISTORISCHE VISSERIJ

Een aantal jaren geleden heeft een werkgroep bestaande uit Geerling Petersen, Henk Schiffmacher, Rinus Herzog en Jan Brands een inventarisatie gemaakt van de visserijberichten die in de jaren van 1846 tot 1969 in de lokale kranten zijn verschenen. Het betreft berichten uit het voormalige Schilders Nieuwsblad, het Overveluwse Weekblad en het Veluws Dagblad. Toen de visserij nog een bloeiende bedrijfstak was, werd er veel over geschreven en de vissers en handelaren volgden deze publicaties nauwgezet. Er is door de werkgroep dan ook een omvangrijke bloemlezing tot stand gekomen die in een paar dikke delen is opgetekend.

Oudheidkundige Vereniging Herderewich gaat in haar kwartaalblad een rubriek opnemen over deze visserijberichten en elk kwartaal wordt hiervan een deel gepubliceerd. Theo Bakker, redacteur van het Vittepraetje, denkt dat dit voor veel autochtone Harderwijkers een bijzonder interessante rubriek is. Veel mensen hebben nog ‘kennis van horen zeggen’ en in sommige gevallen kunnen ze dit dan toetsen aan de werkelijkheid van het verleden. Bovendien is de visserij dan bijna verleden tijd maar veel Harderwijkers hebben er nog belangstelling voor, dat gaat nog generaties mee.

De brede publicatie is ook een eerbetoon aan de leden van de werkgroep, die inmiddels

zijn overleden. Ze hebben en heel veel tijd en energie in gestopt en het is mooi dat hun werk beschikbaar wordt voor een breder publiek. Karel Uittien, gaat de rubriek verzorgen en telkens worden vier pagina’s van het Vittepraetje aan de rubriek besteed. Mensen die lid worden van Herderewich krijgen het Vittepraetje thuisbezorgd. Het lidmaatschap kost slechts 16 euro dus voor de prijs hoeft men dat niet te laten. Harderwijkers die de serie niet willen missen zijn nog op tijd want in september verschijnt het eerste deel. Het schrijfwerk wordt voorzien van passend beeldmateriaal.

Wie lid wordt ontvangt de serie dus vanaf het eerste deel. Lid worden van Herderewich kan via deze website of via het postadres Postbus 210, 3840 AE Harderwijk.

Men ontvangt dan 4 keer per jaar het Vittepraetje thuis.

_________________________________________________________________________________

• OVER ARCHEOLOGISCHE SPEURTOCHT IN BINNENSTAD VAN HARDERWIJK

Archeologisch Adviesbureau RAAP heeft de afgelopen jaren verschillende archeologische onderzoeken in de oude binnenstad van Harderwijk uitgevoerd. Het onderzoek aan de Bruggestraat en Vijhestraat heeft zoveel interessante resultaten opgeleverd dat besloten is dit onderzoeksrapport in gedrukte versie te laten verschijnen. In deze rijk geïllustreerde publicatie, hardcover en met een omvang van 320 pagina’s, wordt aan de hand van het archeologisch onderzoek een beeld geschetst van het ontstaan in het begin van de 13e eeuw en de ontwikkeling tot een bloeiende Hanzestad in latere tijden.

Een belangrijke vondst was een bakstenen zaalbouw met omliggende veldkeienbestrating uit het midden van de 13e eeuw. In de 16e en 17e eeuw bleek het onderzochte gebied gedomineerd te worden door een aantal herbergen en uit de daarbij behorende beerkelders is een schat aan vondsten en gegevens verzameld. Door specialisten is zeer gedetailleerd ingegaan op aspecten zoals archeobotanie, archeozoölogie en vooral ichtyo-archeologie: naar aanleiding van het visresten-onderzoek blijkt dat vis, en dan met name de handel en doorvoer daarvan, al vanaf het begin van haar bestaan een belangrijke rol speelde in Harderwijk.

Voor liefhebbers van de vroege geschiedenis van Harderwijk is deze unieke uitgave, via de Oudheidkundige Vereniging Herderewich te bestellen. De prijs van deze unieke uitgave bedraagt € 50,00. Stuur een e-mail naar de penningmeester en maak € 50,00 over op het rekeningnummer van Herderewich (P3036192), dan wordt het boek naar u toegestuurd. Zodra dit bedrag is overgemaakt, zal het boek naar uw huisadres worden gezonden.

_________________________________________________________________________________

• EEN NIEUW BOEK OVER NEDERLANDSE VUURTORENS

Op 29 mei 2010 is het boek “Vuurtorens, lichtschepen en kapen; nautisch erfgoed van Nederland’ gepubliceerd, geschreven door de vuurtorenkenner Peter Kouwenhoven. Het is een boek dat prachtige foto’s, oude ansichtkaarten, tekeningen en geografische kaarten combineert met uitgebreide en boeiende informatie. In dit boek is een paragraaf over Harderwijk opgenomen, met aandacht voor het licht op de Vischpoort. Nooit eerder is er zo’n compleet beeld geschetst van de nog bestaande maritieme bakens in Nederland.

Nautisch erfgoed

Door het gebruik van elektronische navigatiehulpmiddelen als satellietplaatsbepaling (GPS) neemt de betekenis van vuurtorens sterk af.  Steeds vaker worden er daarom kustlichten gedoofd. Lichtschepen worden helemaal niet meer gebruikt voor navigatiedoeleinden en kapen – herkenningspunten bij daglicht – hebben hun functie grotendeels verloren. Deze objecten hebben nog wel een belangrijke landschappelijke, recreatieve en historische waarde. Ze vertegenwoordigen een rijk maritiem verleden. We beseffen dat we zuinig moeten zijn op ons nautisch erfgoed.

Levend verleden

Vuurtorens spreken erg tot de verbeelding. Elke vuurtoren is verbonden met verhalen over scheepvaart en handel, stormvloeden, oorlogen en het steeds weer ver-anderende werk van de vuurtorenwachters. De meeste van deze bouwwerken zijn ruim een eeuw of zelfs meerdere eeuwen oud en hebben heel wat meegemaakt. Die geschiedenis krijgt ruim aandacht in het boek, waardoor het verleden tot leven komt.

Uniek naslagwerk

Nico van Putten, voorzitter van de Nederlandse Vuurtoren Vereniging: ‘Vuurtorens, lichtschepen en kapen’ is een boek dat je leest en herleest, dat je bekijkt en opnieuw bekijkt. Het bevat een schat aan informatie over ons nautisch erfgoed. Zo’n boek is er nog niet. Het is een uniek naslagwerk voor geïnteresseerde schippers, nieuwsgierige watersporters, amateurhistorici en enthousiaste vuurtorenhobbyisten. Het kaartmateriaal met locatieaanduiding nodigt uit tot een persoonlijke kennismaking met de meer dan honderd vuurtorens, lichtschepen en kapen die Nederland rijk is.

Boek bestellen?

Titel: Vuurtorens, lichtschepen en kapen. Nautisch erfgoed van Nederland. Auteur: Peter Kouwenhoven. Uitgever: WINCO Publishing, Leiden. ISBN: 978-90-802656-4-6. Omslag: hardcover 24,5 x 30,5 cm. Binnenwerk: 256 blz full colour.,150 grams papier, mat mc. Prijs: € 45,00 te bestellen via de boekhandel. U kunt ook een mailtje sturen om het boek te bestellen: peter.harriet@hetnet.nl Het wordt dan gratis bezorgd.