Oudheidkundige Vereniging “HERDEREWICH”

Laatste Nieuws. Activiteiten. Vereniging/Vischpoort. Harderwijk. Hierden. Verhalen over .... 2e Wereldoorlog. Onze sponsoren. Bibliotheek en Shop. Vittepraetje. Archief. Lidmaatschap. Links. Contact.


ARCHIEF 2013



LEZING OP 13 NOVEMBER 2013 OVER “HARDERWIJK OUDE STAD”

Op woensdag 13 november organiseert Oudheidkundige Vereniging Herderewich haar laatste lezing van 2013. De lezing wordt verzorgd door Lammert Postma en heeft als onderwerp 'Harderwijk oude stad’. Lammert Postma heeft twintig jaar ervaring als stadsgids en voert ons op deze avond mee door het Harderwijk van het verleden. Dat doet hij aan de hand van verhalen die hij illustreert met zo’n 120 grotendeels zelfgemaakte dia’s van gebouwen, historische plaatsen en mooie plekjes. De lezing is a.h.w. een stadswandeling vanuit de luie stoel en Postma zal zijn toehoorders ongetwijfeld weten te boeien. Lammert Postma weet ook veel vertellen over de Grote Kerk en de Joodse gemeenschap in Harderwijk.


De lezing wordt gehouden in de bibliotheek in de Academiestraat en de aanvang is om 20.15. De zaal is open vanaf 19.30 en halverwege de avond is er een pauze. Tijdens deze pauze kunt u lid worden van Herderewich. Of geselecteerde boeken met historische onderwerpen aanschaffen. Uiteraard is er tijd voor koffie of een drankje. De heer Postma zal het gezien zijn leeftijd binnenkort wat rustiger aan gaan doen en deze lezing zal een van de laatste zijn die hij in Harderwijk zal verzorgen. Wilt u hem nog eens horen dan is dit een van de laatste kansen. Zoals gewoonlijk is de entree voor deze boeiende avond geheel vrij.

FILM BAJONETTEN & MUSKETTEN 1813

Op 30 november 2013 is het 200 jaar geleden dat Arnhem bevrijd werd van de Franse bezetting door een leger van 19.000 Pruisische soldaten onder leiding van generaal Wilhelm Friedrich von Bülow. Die bevrijding was de nasleep van de Volkerenslag bij Leipzig in oktober 2013, waar Napoleon verslagen werd door de Europese geallieerden. Ook op 30 november kwam de prins van Oranje aan op het strand in Scheveningen. Twee dagen later werd hij als Koning Willem I feestelijk ingehuldigd in Amsterdam. Nederland viert daarom dit jaar ook 200 jaar jaar Koninkrijk der Nederlanden.


Het Arnhems Historisch Genootschap "Prodesse Conamur" heeft over deze roerige tijd een pakkende educatieve film uitgebracht onder de titel "Bajonetten en Musketten 1813".

De doelgroep van de film zijn leerlingen van groep 7 en 8 van de scholen voor Basisonderwijs en de klassen 1, 2 en 3 van de scholen voor Voortgezet Onderwijs. Dat zijn leerlingen van 10 tot circa 16 jaar. De film is gemaakt onder leiding van Doreen Hartman, hoofddocent Cultureel Erfgoed van het Arnhemse Kunstbedrijf. De film is hier gratis online te bekijken.


In dit volledige persbericht kunt u meer informatie over de film vinden.

Bij de film hoort een filmkwis die na het zien van de film gespeeld kan worden in de klas.

ENQUÊTE ONDER LEDEN HERDEREWICH


Geachte leden van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich,

Herderewich heeft ruim 700 leden, maar we weten eigenlijk heel weinig over u als lid. Het enige dat we weten is, dat u interesse heeft in de geschiedenis van Harderwijk en Hierden. Over deze geschiedenis kunt u elk kwartaal in het Vittepraetje weer mooie verhalen lezen. Op deze wijze komt u steeds meer te weten over de geschiedenis van Harderwijk en Hierden.


Herderewich wil nu graag iets meer te weten komen over haar leden. Dit willen wij doen door middel van een enquête. Via onderstaande link kunt u een afdruk maken van deze enquête.

De enquête zal ook worden meegestuurd met het Vittepraetje.


Het is belangrijk dat zoveel mogelijk leden deze enquête invullen. Hierdoor krijgen wij meer inzicht in de interesses en verwachtingen van onze leden. Zo kunnen wij de activiteiten van Herderewich beter laten aansluiten op uw verwachtingen. Daarnaast zullen wij in de toekomst proberen vaker via e-mail met u in contact te komen. Bijvoorbeeld bij een oproep voor vrijwilligers op de kraam.


Met vriendelijke groet,


Wietse Goedhart, voorzitter Herderewich

Jan Mons, secretaris Herderewich

Henk van Till, penningmeester Herderewich


—------------------------------------------------------

Geachte leden van Herderewich,

Onlangs heeft u via één van onze bezorgers het nieuwste Vittepraetje bij u thuis ontvangen. Hierbij zit een enquête voor u als lid van onze vereniging.Helaas is de onjuiste versie van deze enquête met het Vittepraetje verspreid. In de inleiding van de enquête staan enkele zinnen die niet op het formulier thuishoren, maar bedoeld zijn voor in het Vittepraetje en op onze website.


De vragen uit de enquête staan echter wel goed op het formulier. Graag zien wij de door u volledig ingevulde enquête retour.Onze welgemeende excuses voor deze slordigheid, maar vanuit financieel oogpunt is er door het bestuur van uw vereniging toch voor gekozen om deze enquête te versturen. Wij rekenen dan ook op uw steun en medewerking.

Met historische groet,

Het bestuur van Herderewich

LEZING BIER BROUWEN OP DE VELUWE DOOR DE HEER EVERT DE JONGE

Bier wordt al eeuwenlang gedronken, water was vroeger vaak vervuild, dus een pul bier was beter voor de gezondheid. In de middeleeuwen kwam in de Veluwse steden de bierproductie op gang. De staat en de stedelijke overheden stimuleerden deze tak van ‘industrie’ maar al te graag want de accijnzen op het genotsmiddel konden zij van alles bekostigen. Brouwers werden rijk, want iedereen dronk bier.


In de 17e eeuw zou de import van bier de productie in de steden verdringen. Mogelijk ging dat in Harderwijk iets anders. Op het Veluwse platteland echter startte in die periode een bloeiperiode voor het brouwersvak. Omstreeks 1700 stonden er wel zo’n honderd  brouwerijen op de Veluwe. In de 18e eeuw verdrongen koffie en thee het bier van tafel. Het aantal brouwerijen nam gestaag af en in 1902 sloot de laatste ambachtelijke brouwerij, mede wegens de opkomst van de stoombierbrouwerijen, waarvan drie op de Veluwe waren gevestigd.


Evert de Jonge, die in 2011 een boek over het onderwerp schreef, presenteert donderdag 12 september 2013 in een powerpointlezing de opkomst en neergang van de (stoom)brouwerijen op de Veluwe. Tevens vertelt hij iets over enkele opvallende zaken zoals de Veluwse hopteelt, putstoelen en bieraccijns. Dit laatste thema is ook heden ten dage weer actueel.

VACATURES IN BESTUUR OUDHEIDKUNDIGE VERENIGING HERDEREWICH

Afgelopen ledenvergadering hebben een aantal bestuursleden van Herderewich kenbaar gemaakt te willen aftreden, dus zijn er een aantal interessante vacatures in dit bestuur. Zowel voorzitter Wietse Goedhart, penningmeester Barend Kappers als PR- medewerker en hoofdredacteur Theo Bakker treden eind van dit jaar af. Het penningmeesterschap is inmiddels overgenomen door Henk van Till, maar een nieuwe voorzitter en hoofdredacteur voor het kwartaalmagazine het Vittepraetje zijn nog niet gevonden. Het aftreden van de zittende bestuursleden heeft vooral te maken met hun drukke werkkring en/of eigen onderneming.


Het is een uitgelezen kans voor diegenen die zinvol en leerzaam vrijwilligerswerk willen doen in het mooie Harderwijk. Voor de bestuursfuncties zoeken we leden met interesse in de geschiedenis van Harderwijk en goede communicatieve vaardigheden. Voor de voorzitter is tevens enige bestuurlijke ervaring gewenst. Tevens zoeken we potentiële schrijvers voor het Vittepraetje en iemand die als vormgever kan functioneren. De vacatures zijn gemeld bij de vrijwilligersbank. Een uitgebreide functiebeschrijving van de verschillende functies is hieronder te vinden.

Herderewich hoopt, met een aantal nieuwe bestuursleden een nieuw elan te geven aan de vereniging en door te kunnen groeien met vooral een aantal jongere leden.


Vacatures: (klik op de vacature voor uitgebreide informatie en procedures)

- Voorzitter

- Hoofdredacteur


- Vormgever

- Bestuurslid

- Schrijvers

KRONIEK VAN HARDERWIJK 2012 IS WEER UIT

Afgelopen week verscheen de Kroniek van Harderwijk, editie 2012. Deze kroniek is een samenvatting van het nieuws van het afgelopen jaar, en het is een heel boekje geworden. (48 pagina’s). De Kroniek van Harderwijk is een uitgave van Oudheidkundige Vereniging Herderewich en wordt tegenwoordig gemaakt i.s.m. webkrant Alles van Harderwijk, die de teksten levert. Theo Bakker stelt het boekje namens Herderewich samen en zoekt er passende foto’s bij. De Kroniek van Harderwijk is gratis voor leden van de oudheidkundige vereniging. Andere belangstellenden kunnen tegen betaling een exemplaar bij de vereniging verkrijgen.

ARCHEOLOGISCHE OPGRAVING BIJ PAPA BEER AAN STRANDBOULEVARD

De werkgroep archeologie van de oudheidkundige vereniging “Herderewich” is zondag 30 juni weer in actie gekomen. Ditmaal met een opgraving bij Papa Beer aan de Strandboulevard.

Op verzoek en onder leiding van Maarten Wispelwey (regionaal archeoloog) werd er gezocht naar de resten van de zeebeer die buiten het al opgegraven “Bolwerk aan zee” liggen. Het gezochte muurwerk staat op oude kaarten van 1621 en 1668. Aan de hand daarvan zijn de graaflocaties bepaald. Er zijn drie smalle sleuven gemaakt die tot op een diepte van 1 tot 1,50 meter zijn ontgraven.  Naast een grote hoeveelheid puin en een paar stenen (formaat hunebed) – die waarschijnlijk een functie hebben gehad als waterkering – werd echter geen muurwerk gevonden.

Ook een paar proefboringen in de directe omgeving van de sleuven heeft niets opgeleverd.

Dit teleurstellende resultaat is echter geen reden het zoeken te staken. De volgende keer zal met een graafmachine op de Boulevard een lange aan de havenkade evenwijdige sleuf worden gemaakt totdat duidelijk is of hier zich al dan niet nog een muurwerk bevindt. Het in kaart brengen van het muurwerk is van belang in verband met de spoedig te starten werkzaamheden voor van het Waterfront. Het muurwerk kan dan mogelijk (gedeeltelijk) worden ontzien en wellicht een functie krijgen of gedeeltelijk zichtbaar worden gemaakt bij de aanleg van de nieuwe jachthaven.

    

VEEL BELANGSTELLING VOOR POËTISCHE EXCURSIE

Meer dan 60 belangstellenden kwamen woensdagavond 12 juni opdagen bij de wandelexcursie van Oudheidkundige Vereniging Herderewich. Deze bood dan ook een afwisselend programma: met historie, poëzie en film.


De excursie werd geleid door Henk van Emaus, al meer dan 30 jaar medewerker bij Sonnevanck en Theo Bakker, auteur van het boek Honderd jaar Sonnevanck. Alle plekken die de moeite waard waren om iets over te vertellen, zoals de begraafplaats en de werkplaats Nieuw Wegen werden aangedaan en er was door beide excursieleiders veel over te vertellen. Omdat Theo Bakker juist in die omgeving veel gedichten heeft geschreven werd de excursie gelardeerd met het voordragen van gedichten die hier hun oorsprong hebben gevonden.


Na de koffie werd in het restaurant de documentaire ‘Kuren’ van Joke Zandstra vertoond die ze heeft gemaakt over de periode die ze in de jaren vijftig in Sonnevanck heeft doorgebracht. Een aantal lotgenoten verteld in deze documentaire hun herinneringen uit deze periode, en over de barbaars lijkende behandelmethoden uit die tijd. Veel mensen hebben er overigens hun leven aan te danken. Sonnevanck was in de jaren vijftig dé instelling op het gebied van tuberculosebestrijding in Nederland.


Herderewich organiseert de laatste jaren excursies in de directe omgeving van Harderwijk. ‘Er is hier veel boeiende historie in deze omgeving’ , aldus bestuurslid Henk van Till.

TELEVISIEMAKER HANS GOEDKOOP IN BIBLIOTHEEK HARDERWIJK

Historicus, schrijver en televisiemaker Hans Goedkoop is op dinsdag 14 mei om 20.00 uur te gast in de bibliotheek in Harderwijk. Zijn lezing gaat over zijn nieuwe boek, getiteld De Gouden Eeuw. Hij is presentator van het historische televisieprogramma Andere Tijden en de dertiendelige televisieserie De Gouden Eeuw. Hans Goedkoop is geboren in Ermelo en ging in Harderwijk naar school. Goedkoop was eerder te gast in de Bibliotheek en vertelde toen aan een enthousiast publiek over ‘De laatste man’.


De Gouden Eeuw

Nederland in de zeventiende eeuw is volstrekt anders dan nu. En toch gebeurt er van alles in die eeuw dat wij herkennen als modern of van actuele betekenis: in Nederland, in Amsterdam en op wereldschaal. Jongeren ontwikkelen een eigen jeugdcultuur. Duitse en Scandinavische migranten doen veel van het zware werk; zwarte Afrikanen worden als slaaf aan het werk gezet in Amerika. Vrouwen en mannen lezen en schrijven. Met vallen en opstaan komt er een samenleving tot stand die relatief vrij is en zorgt voor een sociaal vangnet. De Gouden Eeuw vertelt over de zeventiende eeuw als een proeftuin voor het heden; een periode waarin de verkenning van de wereld overgaat in een wereldeconomie en waarin de uitwisseling van nieuws en cultuur in een hogere versnelling komt.

BURGEMEESTER HARM-JAN VAN SCHAIK BEZOEKT HERDEREWICH

Afgelopen dinsdagavond, 23 april, bracht de burgemeester van Harderwijk, Harm-Jan van Schaik een bezoek aan de Vischpoort voor een ontmoeting met het bestuur van Oudheidkundige Vereniging Herderewich. In het kader van zijn kennismaking met Harderwijk liet Van Schaik zich informeren over de werkwijze en doelstellingen van de vereniging. Naast het bestuur waren ook de voorzitters van de werkgroepen uitgenodigd om iets over hun werkzaamheden te vertellen en zo kwamen de werkgroepen archeologie, genealogie, ornamenten, distributie en communicatie aan het woord.

Harm-Jan van Schaik benoemde de waarde van samenwerking op het cultureel historisch vlak en roemde de inzet van de vereniging om via internet, facebook en twitter ook jongeren bij de activiteiten te betrekken. Burgemeester van Schaik werd natuurlijk lid van Herderewich en ontving een kennismakingspakket met door de vereniging uitgegeven boeken.

ALGEMENE LEDENVERGADERING + LEZING

Op dinsdagavond 9 april 2013 vindt in de Catharinakapel de Algemene Ledenvergadering van Oudheidkundige Vereniging Herderewich plaats. Voorafgaande aan de vergadering is er een lezing met de laatste update over opgravingen in Harderwijk. De lezing wordt gegeven door Maarten Wispelwey, regioarcheoloog op de NW Veluwe. Het onderwerp van de lezing zal bestaan uit de ontdekkingen die zijn gedaan rond de dwangburcht van de Graaf van Gelre die in het verleden in de buurt van de haven was gesitueerd. Ook andere vondsten zullen worden besproken.


In de ledenvergadering zal aandacht zijn voor het jaarverslag van het afgelopen jubileumjaar van Herderewich. Er worden nieuwe bestuursleden gezocht voor een aantal functies. Kandidaten kunnen zich voorafgaande aan de vergadering bij de secretaris melden. Ook het financiële jaarverslag zal worden besproken. Geïnteresseerden kunnen de stukken inzien. De avond vindt plaats in de Catharinakapel, de aanvang 20.15 uur. De zaal is open om 19.45 uur.

OUD-BURGEMEESTER JOHN BERENDS SCHENKT AFSCHEIDSCADEAU AAN HARDERWIJK

Op vrijdag 1 maart kwam oud-burgemeester John Berends weer even naar Harderwijk om een afscheidscadeau aan de stad te overhandigen. Deze bestond uit het in werking treden van twee oude waterpompen, één op de Vischmarkt en één in het Hortuspark. Met een druk op de knop stelde Berends de pomp in het werking waarna het eerste glas water ceremonieel werd overhandigd en genuttigd door Barend Schipper, namens Herderewich de huismeester van de Vischpoort. Na toespraken van John Berends, de nieuwe burgemeester Harm-Jan van Schaik en Herderewich voorzitter Wietse Goedhart was het de beurt aan de stadsdichter Theo Bakker zijn eerste officiële stadsgedicht voor te dragen. Dit gedicht draagt de titel: de burgemeester en de pomp. Daarna was er de gelegenheid voor de aanwezigen, waaronder veel stadsgidsen en gemeenteraadsleden, om in restaurant Ratatouille het glas te heffen.


De burgemeester en de pomp

Hier op dit plein, hier lijkt de tijd verstomd,

overal vliegt die tijd maar hier stagneren eeuwen

en oude gevels lijken soms te wachten

op wat de handelaren in vroeger tijd hier brachten

haring, paling, vis en vlees, wol en linnen doek

hier op de Vischmarkt en in de Schapenhoek


De waterpomp heeft al die tijd weten te trotseren

een baken voor vissersvrouwen en de burgerij

die vrouwen stonden zich hier ’s morgens te verdringen

of waren bij de ‘was’ aan het zingen

en altijd ging het laatste nieuws hier ook voorbij

over wat was gewonnen of verloren

wie er was heengegaan of wie er was geboren


John Berends was hier jarenlang de eerste man

en stuwde Harderwijk op in de vaart der volkeren

gaf leiding aan zijn team, en koerste met de kogge Harderwijk

voorzichtig langs de klippen der moderne tijd

maar we weten het, het voelt als een gemis

John Berends is nu deel van de geschiedenis


Beste John, we danken je oprecht

voor wie je bent geweest en wat je hebt gezegd

met verve gaf je sturing aan de stad

werd één met Harderwijk en Harderwijkers


Ter afscheid nog, voor ons een fraai geschenk

straks klinkt er bij de pomp vrolijk geklater

en tappen we ‘John Berends’ water

zo kan die pomp weer eeuwen mee

je blijft daarmee verbonden met de stad

die je als aankomend burgermeester ooit betrad!


P.S. dronken we hier vroeger bier en wijn,van nu af zal dat water zijn!

LEZING OP DINSDAGAVOND IN DE CATHARINAKAPEL IN HARDERWIJK

Op dinsdag 12 februari organiseert Oudheidkundige Vereniging Herderewich haar eerste lezing in 2013. "Het onderwerp is de architectuur en stedenbouw uit de periode van wederopbouw (1940-1965) in Harderwijk. Deze tijd wordt ook wel omschreven als de derde Gouden Eeuw. Gedurende dit tijdvak veranderde het aanzien van de stad sneller dan ooit tevoren. Dit nieuwe Harderwijk had een eigen identiteit naast de middeleeuwse stad aan de voormalige Zuiderzee. Beiden vormden echter het DNA van het 21ste eeuwse Harderwijk.


Situatie na 1945

Door de crisis en de daarop volgende tweede wereldoorlog had de bevolking jarenlang geen plannen durven maken of aan de toekomst kunnen werken. Tijdens de wederopbouwperiode uitte zich als in geen ander tijdperk het optimisme van een bevolking om haar gekoesterde ambities waar te maken en de verwoeste samenleving weer op te bouwen. Voor Harderwijk was dit een periode waarin de omvang van de stad vertienvoudigde. Veel van onze wijken, kerken, scholen en straten verrezen in deze periode. Het eerste deel van de lezing zal vooral aandacht worden aan de ontwikkelingen na de oorlog in Nederland in het algemeen en Gelderland in het bijzonder. Na de OGB Designpauze wordt ingezoomd op Harderwijk en zullen hoogtepunten uit deze periode behandeld worden. Verder zullen vragen aan de orde komen als de staat en de toekomst van de wederopbouwarchitectuur in Harderwijk. Wat is het behouden waard? En hoe houden we de wederopbouwperiode zichtbaar en beleefbaar?" De spreker op deze avond is Roger Crols, adviseur cultuurhistorie van het Gelders Genootschap. Hij neemt ons aan de hand van een recente inventarisatie in opdracht van de gemeente Harderwijk mee langs de wederopbouwarchitectuur in Harderwijk. De lezing wordt zoals gebruikelijk gehouden in de Catharinakapel. Deze is geopend om 19.45. De aanvang van de lezing is om 20.15. De toegang is gratis, maar vol is vol!

NIEUWE STADSDICHTER THEO BAKKER LOST GEERT ZOMER AF

Tijdens een bijeenkomst in de bibliotheek op 31 januari is Theo Bakker benoemd als stadsdichter voor de periode 2013/2014, terwijl Geert Zomer is afgetreden. De stadsdichter in Harderwijk wordt voor een periode van twee jaar benoemd en tijdens deze periode wordt hij/zij geacht de geschiedenis van Harderwijk in dichtvorm te vatten. Belangrijke gebeurtenissen, zoals jubilea of de onthulling van een kunstwerk, worden met een gedicht opgesierd of onderstreept. Michael Martinus, initiatiefnemer en voormalig voorzitter van Apollo was de eerste stadsdichter en gaf met grote passie gedurende een lange periode invulling aan deze functie. Jos Kunne, Geert Zomer en nu Theo Bakker zijn zijn opvolgers, elk met een geheel eigen stijl. De stadsdichter wordt benoemd door burgemeester en wethouders van Harderwijk op voordracht van het Comité Stadsdichter Harderwijk. Dit comité bestaat uit Wilma de Jong namens de plaatselijke bibliotheek, Jan Klein namens de literaire culturele kring Apollo en Dim van Rhee als voorzitter. Van Rhee was ook degene die in 2006 het initiatief nam tot invoering van het stadsdichterschap. De nieuwe OGB Design stadsdichter Theo Bakker werkte in het verleden onder meer als correspondent voor de Harderwijker Courant en Het Kontakt en is bestuurslid van Oudheidkundige Vereniging Herderewich. Hij publiceerde diverse boeken, o.a. over Sanatorium Sonnevanck, de visserij, Veluwse veteranen en Indische Harderwijkers en werkte mee aan tal van uitgaven en magazines met Harderwijk als onderwerp. Hij is al jarenlang redacteur van het Vittepraetje, het kwartaalblad van Herderewich. Theo Bakker heeft op het gebied van poëzie geen omvangrijk oeuvre maar ziet in deze benoeming tot stadsdichter een mooie stimulans. Natuurlijk zal de nieuwe stadsdichter zijn aantreden met een toepasselijk gedicht illustreren. De bijeenkomst in de bibliotheek aan de Academiestraat is vrij toegankelijk en aanvang is om 20.00 uur.

HERDEREWICH HEEFT EEN NIEUWE WERKGROEP

De gemeente Harderwijk heeft in samenwerking met Kunstwacht een website gerealiseerd over openbare kunstwerken en ornamenten. Kunstwacht verzorgt voor een groot aantal Nederlandse gemeenten het beheer en onderhoud van kunst in de openbare ruimte. De afdeling Kunstwerken in Harderwijk is met behulp van Herderewich nagenoeg gerealiseerd. Daarna kwam de afdeling Ornamenten aan de beurt. De gemeente heeft Herderewich gevraagd om nieuwe foto’s en verbeterde teksten voor de website Ornamenten aan te leveren. De werkgroep bestaat uit Karel Uittien (foto’s), Niek de Jong (tekst) en Coos Bleumink (operator). De website is te zien op harderwijk-ornamenten.kunstwacht.nl