Oudheidkundige Vereniging “HERDEREWICH”

Laatste Nieuws. Activiteiten. Vereniging/Vischpoort. Harderwijk. Hierden. Verhalen over .... 2e Wereldoorlog. Onze sponsoren. Bibliotheek en Shop. Vittepraetje. Archief. Lidmaatschap. Links. Contact.


ARCHIEF 2012



GESLAAGDE VRIJWILLIGERSAVOND ALS AFSLUITING VAN HET JUBILEUMJAAR

Op 6 december j.l. vond in de Vischpoort voor de 3de keer de jaarlijkse vrijwilligersavond plaats van Herderewich, als dank voor het vele werk en de trouwe inzet. Het bestuur verraste de tientallen vrijwilligers met een heerlijk buffet en een drankje, maar het belangrijkste was natuurlijk de gelegenheid om even bij te praten. Bijzondere aandacht ging uit naar mevrouw H. Messerschmidt uit Hierden die gedurende 30 jaar lang het Vittepraetje in dit dorp bezorgde. Hoofd distributeur de heer Van Wageningen sprak mooie woorden en bedankte haar hartelijk. Mevrouw Messerschmidt heeft inmiddels een opvolger in Hierden want na 30 jaar is het mooi geweest. Al met al was het een gezellige avond en een leuke afsluiting van het jubileumjaar. Alle vrijwilligers; enorm bedankt voor jullie trouwe inzet. (Korte foto impressie)

Bestuur Herderewich

EEN KIJKJE IN EEN UNIEKE ONDERNEMING; HET DOLFINARIUM

Ruim 250 belangstellenden kwamen op woensdagavond 21 november af op de uitnodiging van Oudheidkundige Vereniging Herderewich voor de lezing over de Geschiedenis van het Dolfinarium.


OGB DESIGNDirecteur Marten Foppen bleek op deze avond niet alleen een uitstekende presentator maar ook een geweldige gastheer want de avond was tiptop verzorgd. De laatste lezing van Herderewich werd in samenwerking met Oudheidkundige Vereniging ‘Ermeloo’ gehouden en dat was een geslaagd concept. De gasten werden ontvangen in de filmzaal van het Dolfinarium waar Marten Foppen een beeldende presentatie hield over dit unieke bedrijf. Dat begon ooit met het initiatief van Eibert den Herder met het opspuiten van een stukje strand in een dode hoek van het IJsselmeer en is uitgegroeid tot het grootste zee-zoogdierenpark ter wereld. Naast zeehonden, zeeleeuwen, walrussen en dolfijnen zijn er tal van andere zeedieren te bewonderen. Roemrucht waren in het verleden natuurlijk de orka Gudrun en de zwarte Japanse Dolfijnen en dankzij mooi filmmateriaal was hiervan nog veel terug te zien. (Klik hier voor een fotoreportage)


Waar het Dolfinarium ooit begon als een strandje met speeltuin en theehuis, is het tegenwoordig een topattractie die een prominente plaats inneemt in de geschiedenis van Harderwijk. Zeg Harderwijk en mensen beginnen over het Dolfinarium en dit zeezoogdieren- park heeft Harderwijk voorgoed ‘op de kaart’ gezet. Miljoenen mensen kwamen naar onze stad voor een bezoek aan het Dolfinarium en velen bewaren er prachtige herinneringen aan. De lezing werd besloten met een paragraaf over de nieuwe ontwikkelingen en het Waterfront waarin het Dolfinarium wederom een prominente plaats zal innemen. De lezing werd mede een succes door het historisch archief dat al jaren punctueel door Marie Baron wordt bijgehouden en dat inmiddels een schat aan historisch materiaal bevat. In 2015 viert het Dolfinarium haar 50-jarige bestaan.

UITSLAG VERLOTING EN 750STE LID VAN HERDEREWICH

In aanwezigheid van het bestuur en enkele belangstellenden is op donderdagavond 20 september de uitslag bekend gemaakt van de verloting die in het kader van het 40-jarige bestaan van Oudheidkundige Vereniging Herderewich is gehouden. Notaris Wemes maakte de uitslag bekend en prijzen zijn gevallen op de volgende nummers:


  • 5 x een ballonvaart aangeboden door Midden Nederland Unive:

   lotnummers: 293, 3229, 1544 ,3378 en 3361

  • Bottertocht voor 2 personen aangeboden door de Harderwijker Botterstichting:

   lotnummer 3343

  • Diner voor 2 personen bij Restaurant De Admiraal, Strandboulevard te Harderwijk:

   lotnummer 2409

  • Diner voor 2 personen bij Restaurant De Bouillabaise, Vischmarkt te Harderwijk:

   lotnummer 3409

  • Zondag brunch voor 2 personen bij Hotel van der Valk te Harderwijk:

   lotnummers 2737, 2622

  • Bloemenbon aangeboden door Bloemelle uit Ermelo:

   Lotnummers 3245, 971, 3320.

  • Waardebonen ter waarde van € 50,00 aangeboden door Dries van de Berg:

   Lotnummers: 3342, 3345

  • Waardebon ter waarde van € 50,00 aangeboden door Slagerij Jacob uit de Bosch:

   lotnummers: 1854, 3048

  • Zeebeer aangeboden door de Ouderwetse Bakkerij:

   lotnummers 2530, 318

  • Fietscomputer aangeboden door Fietshandel Schraverus uit Harderwijk:

   lotnummer 2526

  • Fietstassen aangeboden door Fietshandel Schraverus te Harderwijk:

   lotnummer 2561


De prijswinnaars zijn inmiddels op de hoogte gesteld.


OGB DesignSpeciale gast op deze avond was Werner van den Brandhof die zich als lid van Herderewich heeft opgegeven en daarmee het 750ste lid werd van de Oudheidkundige Vereniging, een mijlpaal die gevierd mag worden. Wolter ontving een boekenpakket uit handen van voorzitter Wietse Goedhart die stelde dat het 800ste lid niet lang op zich zal laten wachten. Herderewich maakt de laatste jaren een flinke groei door die mede is ontstaan door brede belangstelling voor lokale geschiedenis. De laatste maanden hebben zich een kleine 50 mensen als lid van Herderewich opgegeven. Een van de laatste activiteiten dit jaar die binnenkort wordt gehouden is een lezing over de geschiedenis van het Dolfinarium door Martin Foppen die in samenwerking met de Oudheidkundige Vereniging in Ermelo wordt georganiseerd.

HARDERWIJK EN DE ‘GESCHIEDENIS’ VAN DE GESCHIEDENIS

Wat heeft Harderwijk te maken met de geschiedenis van de geschiedenis? Woensdag 19 september 2012 organiseerde de Oudheidkundige Vereniging Herderewich haar derde lezing in 2012. Prof. dr. L.J. Dorsman nam de ruim dertig toehoorders mee in een reis door de geschiedenis van de geschiedenis. Deze reis begon in 485 voor Chr. met de Griekse historicus Herodotus en kwam via de 18e eeuw met Meinard Tydeman in de 21e eeuw bij Geert Mak en de Canon van Nederland. Meinard Tydeman heeft mede gezorgd dat geschiedenis een echte wetenschap werd. Hij was van 1764 tot 1766 hoogleraar geschiedenis, retorica en Griekse literatuur aan de Universiteit van Harderwijk. En daarmee is de cirkel rond.


OGB DesignLeen Dorsman belichtte ook het spanningsveld dat bestaat tussen de wetenschappelijk georiënteerde historici en de amateurs, die zich bezig houden met de geschiedenis. Naar zijn mening is de neerbuigende houding, die nogal eens bij wetenschappers ten opzichte van amateurs wordt aangetroffen, niet terecht. Ook amateurs hebben bewezen hun bijdrage te kunnen leveren aan het onderzoeken en op schrift stellen van de geschiedenis. Als voorbeeld noemde hij Geert Mak. Zijn boek “De eeuw van mijn vader” is een bestseller met een verkoopoplage, waaraan veel wetenschappers met hun uitgaven niet aan kunnen tippen. Geert Mak ziet zich vooral als een amateur en is met zijn boeken mateloos populair omdat het voor velen een zeer herkenbare verhalenlijn volgt.

(Klik op de foto voor een korte impressie)


Na zijn lezing kwamen er uit de zaal nog vragen hoe moet worden omgegaan met de geschiedschrijving van voor 485 jaar voor Christus. Prof. Dorsman legde uit, dat het soms erg moeilijk is om de juistheid van deze geschiedschrijvingen te controleren. Vaak zijn deze geschiedschrijvingen doorweven met religieuze vertellingen. Daarnaast bevatten zij echter ook omschrijvingen van steden, landschappen, gewoonten etc. Via b.v. archeologie kan soms de (on)juistheid daarvan worden aangetoond. Naast de lezing van de heer Dorsman, waren er ook drie leden van de vereniging die een bijdrage hebben geleverd. De heren De Jong, Van der Spek en Falch vertelden met veel humor een anekdote uit de 40-jarige geschiedenis van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich.

GESLAAGDE OPEN MONUMENTENDAG TREKT HONDERDEN BEZOEKERS

Moe maar voldaan waren de tientallen vrijwilligers van Stichting Rondeel, het gilde van Stadsgidsen en Oudheidkundige Vereniging Herderewich aan het eind van zaterdagmiddag 8 september. Honderden mensen maakten van de gelegenheid gebruik om een of meerdere monumenten in Harderwijk te bezoeken, daarin gestimuleerd door het mooie weer.


OGB DesignWethouder Pieter Teeninga gaf de aftrap door bij de oude Stadsmuur in het Hortuspark de vlag van Open Monumentendag te onthullen waarna de vrijwilligers naar hun monument togen. De kelder bij Kreico, de Vischpoort, de Synagoge, het oude Stadhuis, de Snijcamer, het Kantongerecht en nog veel meer monumenten waren opengesteld voor het publiek.


Nieuw was dat een vijftal studenten van het voortgezet onderwijs hun diensten verleenden in het kader van hun maatschappelijke stage en zich zo nuttig maakten voor de stad. Veel mensen maakten gebruik van de mogelijkheid voor een stadswandeling onder begeleiding van een stadsgids of liepen met een plattegrondje zelf door de stad. Ruim 150 mensen maakten de fietstocht die door Oudheidkundige Vereniging Herderewich was uitgezet over de Veluwe en tientallen bezochten de expositie ‘Rondje Vischmarkt’ van Gerard Bakker in de Vischpoort. En wie dat niet deed kon op een terrasje genieten van het mooie Harderwijk in combiantie met het prachtige weer. Een veelgehoorde opmerking was dat we vaak naar andere plaatsen trekken maar dat onze eigen stad toch heel veel te bieden heeft.

WETHOUDER LAURENS DE KLEINE OPENT EXPOSITIE IN DE VISCHPOORT

Met de overhandiging van een fles originele Botterbitter aan ‘kunstenmaker’ Gerard Bakker opende Laurens de Kleine op vrijdag 7 september de expositie van Vischmarktekeningen in de Vischpoort.

Een select gezelschap was op de uitnodiging ingegaan en had zich verzameld op de eerste etage van de Vischpoort, want juist hier komt deze expositie mooi tot zijn recht. Op de eerste open dag bezochten ruim 250 gasten de Vischpoort en velen daarvan namen een kijkje bij de expositie. Daaronder vrienden en bekenden, maar ook veel bewoners van de Vischmarkt zelf die huis getekende huis wel eens wilden bekijken.


OGB DesignHet boekje ‘Rondje Vischmarkt’ met daarin alle tekeningen werd grif verkocht. Laurens de Kleine roemde de kleine kunst van Gerard Bakker, die hij meer een kunstenmaker dan een kunstenaar noemde, juist omdat hij dingen maakt die voor iedereen mooi en herkenbaar zijn. Voor wie de expositie nog niet heeft bezocht. Zaterdag 15 september is de expositie Rondje Vischmarkt in de Vischpoort nog één middag geopend (van 12.00 tot 16.00 uur). De toegang is gratis. Het boekje Rondje Vischmarkt is voor € 9,50 te koop.

DE GESCHIEDENIS VAN HET NEDERLANDS HISTORISCH ONDERZOEK

Woensdag 19 september organiseert Herderewich haar 3e lezing van dit jaar. Donderdag 20 september is het 40 jaar geleden dat de Oudheidkundige Vereniging Herderewich is opgericht. Dit willen wij graag vieren met een dubbele lezing. De heer Leen Dorsman zal de toehoorder inwijden in de geschiedenis van het Nederlands historisch onderzoek. Daarnaast zullen vier leden een korte anekdote vertellen uit de geschiedenis van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich.

Het verleden staat volop in de belangstelling. Amateurhistorici bevolken talloze verenigingen, voor genealogen worden in de archieven speciale zalen ingericht en ieder jaar opnieuw gaan honderden jongelui naar de universiteit voor een studie geschiedenis. Waarom is dat? Wat trekt er zo in het verleden? Waarom is Geert Mak een bestsellerauteur geworden? Geschiedenis heeft vele functies. In de roerige wereld waarin wij leven kan het verleden een ankerpunt zijn. Kennis van het verleden relativeert grote en soms beangstigende gebeurtenissen: het laat zien dat men vroeger soms voor heter vuren heeft gestaan. En toen zijn er ook oplossingen gekomen. In een snel globaliserend en veranderend bestaan kan geschiedenis in een identiteit voorzien, kan antwoord geven op de vraag: wie zijn wij, waar komen wij vandaan? Dat zijn belangrijke functies. Toch is het niet zo simpel. Relativeren kan ook betekenen het wegwuiven van de ernst van de situatie. Identiteitsvorming geeft niet alleen zekerheid, maar kan ook mensen uitsluiten: sommigen horen erbij, anderen niet. Kortom: geschiedbeoefening is een tweesnijdend zwaard, een fantastische tijdsbesteding, maar ook een gevaarlijk wapen. En tussen dat alles in woedt er ook nog een andere strijd: die tussen de professionals en de amateurs. Soms wordt er door de professionals neergekeken op de nijvere onderzoekers die de lokale geschiedenis vorm geven. Andersom vinden de amateurs vaak dat de vakhistorici het verleden ontoegankelijk maken door een wetenschappelijk jargon. Wat is de relatie eigenlijk tussen die twee? Hoe werkt het? En wat is de rol van de lokale geschiedenis? OGB DesignVragen genoeg.


Prof. dr. L.J. Dorsman is bijzonder hoogleraar universiteitsgeschiedenis. Hij doceert historiografie en theorie van de geschiedenis. Dorsman is in 1990 gepromoveerd met een proefschrift over de historicus G.W. Kernkamp. Zijn belangstelling gaat uit naar onderwerpen die zich bevinden op het snijvlak van literatuur en geschiedenis. Hij verzorgde in de afgelopen jaren werkgroepen over ‘verhalende geschiedschrijving' en 'de biografie'.


Datum: Woensdag 19 september 2012. Locatie: Catharinakapel.

Aanvang: 20.15 uur. De zaal is open vanaf 19.45 uur.

De toegang is gratis en vol is vol.

OPEN MONUMENTENDAG 2012 MET ALS THEMA “GROEN VAN TOEN”

Op 8 september is het Nationale Open Monumentendag en ook Harderwijk mag zich dan weer verheugen op veel bezoekers, van zowel van binnen als buiten de stad. Elk jaar nemen honderden mensen de gelegenheid om Harderwijk te bezoeken en de monumenten die deze dag geopend zijn. In de monumenten die meedoen zijn deskundigen aanwezig die de bezoekers de geschiedenis en wetenswaardigheden van het monument kunnen vertellen. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor een stadswandeling onder begeleiding van een stadsgids of het maken van een fietstocht door Harderwijk en Hierden. Juist in deze fietstocht komt het thema van Open Monumentendag ’Groen van Toen’ goed tot uitdrukking. Na de officiële opening van Open Monumentendag om 9.30 door wethouder Pieter Teeninga in de Hortus Medicus gaat het programma van start en zijn gidsen van het Gilde van Stadsgidsen en Rondeel paraat om met bezoekers rond te wandelen, maar dat kan ook op eigen gelegenheid. Harderwijk heeft veel te bieden en juist op zo’n dag komt dat tot uiting.


OGB DesignHet aardige van Open Monumentendag is dat u een stadswandeling kunt maken en de monumenten in uw woonplaats gratis kunt bezoeken. Daarbij krijgt u een deskundige uitleg. U kunt denken aan de Smeepoort of de Vischpoort. Of u bezoekt het oudste stukje van Harderwijk in de kelder onder Krijco Amusement en natuurlijk de Grote Kerk aan het Kerkplein. Ook het Stadsmuseum en het vissershuisje zijn te bezichtigen.




Wilt u een stadswandeling maken?

Haalt u dan vanaf 10.00 uur een wandelgidsje met plattegrond bij de Vischpoort, die zijn gratis verkrijgbaar. De wandeling voert langs monumenten en mooie plaatsen en in de gids vindt u een beschrijving van monumenten en een mooie route.


Wilt u een wandeling onder begeleiding?

Vanaf 11.00 uur zijn de gidsen van Rondeel en het Gilde van Stadsgidsen paraat om samen met u een wandeling te maken langs de mooiste plekjes van Harderwijk met daarbij een deskundige uitleg. Ze vertellen u de wetenswaardigheden van de stad en de bijzonderheden van onze monumenten. U ziet uw stad dan eens met geheel andere ogen. Maak van de gelegenheid gebruik en benut Open Monumentendag voor het maken van een stadswandeling in Harderwijk.


Fietstocht in de omgeving

Speciaal voor Open Monumentendag heeft Herderewich een fietstocht samengesteld rond het thema ‘Groen van Toen’. Start en eindpunt van de fietstocht, met een lengte van ongeveer 25 kilometer, is Molen de Hoop aan de Havendijk. De fietstocht is op eigen gelegenheid te maken en een gedetailleerde routebeschrijving is beschikbaar bij de Molen. De tocht voert o.a. langs twee begraafplaatsen, Oostergaarde en de Joodse begraafplaats. Juist omdat dit oases van groen zijn. Daarnaast voert de fietstocht via Hierden naar Station Hulshorst en via het Beekhuizerzand terug naar Harderwijk. Juist deze tocht voert langs ‘historische, groene’ plaatsen die onze gemeente rijk is en laat zien hoe gevarieerd de gemeente Harderwijk is.

De afstand is voor iedereen te doen en hoeft dus geen beletsel te zijn om de tocht te maken. Pak de fiets op Open Monumentendag en ontdek hoe mooi het groen van toen ook nu nog is.

RONDJE VISCHMARKT

Het zit een beetje in de familie, Gerard Bakker, amateurtekenaar, heeft in 2010/2011 alle huizen aan de Vischmarkt in Harderwijk met potlood op papier gezet. De collectie bevat 46 tekeningen die allemaal zijn ingelijst. Gerard Bakker wil deze collectie graag exposeren en de plek die daar bij uitstek geschikt voor is, is de Vischpoort. Vroeger werkte Gerard veel met olieverf, maar het tekenen met potlood is een goed alternatief waarmee ook mooie resultaten te behalen zijn. ‘De Vischmarkt is een prachtige plek,’ vindt Gerard, die toen hij eenmaal met een huisje begon ook de rest met potlood wilde vastleggen. Daar is hij in 2010 en 2011 lang mee bezig geweest en voor de bewoners werd hij een bekende verschijning. De expositie in de Vischpoort wordt op vrijdagavond 7 september geopend en is voor de bewoners van de Vischmarkt. Zij krijgen als eerste de gelegenheid de tentoongestelde werken te bewonderen of te kopen want de tekeningen zijn voor een schappelijk bedrag te koop. De standaardprijs is 125 euro voor een tekening op A3 formaat. Op zaterdag 8 september is de expositie geopend van 10.00 uur tot 17.00 uur en op 15 september van 12.00 uur tot 16.00 uur. Dan hebben ook andere geïnteresseerden de mogelijkheid om de expositie te bekijken, al dan niet in combinatie met de Vischpoort.


Wees gewaarschuwd want er moet geklommen worden; veel tekeningen hangen op de 2e en 3e verdieping. De expositie is daarom niet toegankelijk voor rolstoelen of mensen die slecht ter been zijn. De Vischpoort is een historisch monument en is daarvoor helaas niet ingericht. Ter gelegenheid van de expositie verschijnt een boekje met daarin alle tekeningen. De prijs van Rondje Vischmarkt bedraagt € 12,50 en dit boekje is tijdens de expositie in de Vischpoort te koop.

HERDEREWICH ZOEKT VRIJWILLIGERS VOOR OPEN MONUMENTENDAG

Het comité Harderwijk Open Monumentendag doet een dringend beroep op de leden van Herderewich om op 8 september van 10:00 uur tot 17:00 uur op te treden als vrijwilliger bij een van de monumenten in de stad. Indien er onvoldoende kennis is over de monumenten zorgt het comité voor de nodige informatie. De Open Monumentendag wordt besloten met een hapje en een drankje om 17:15 uur in Molen de Hoop voor alle vrijwilligers op die dag.

JEROEN DE JONG NEEMT AFSCHEID VAN BESTUUR HERDEREWICH

Met een bloemetje het boek over Indische Harderwijkers nam Jeroen de Jong afgelopen week afscheid van het bestuur van Oudheidkundige Vereniging Herderewich. Jeroen maakte vijf jaar lang deel uit van het bestuur en was gedurende enkele jaren secretaris en interim-voorzitter. Nu het bestuur van Herderewich weer op krachten is trekt Jeroen zich terug om zich te weiden aan zijn groeiende gezin, zijn drukke baan en zijn nevenfuncties als voorzitter van de Oranjevereniging en fractievoorzitter van het C.D.A. in de Harderwijkse gemeentepolitiek. Onder het toeziend oog van overige bestuursleden overhandigde de huidige voorzitter Wietse Goedhart de cadeaus en sprak lovende woorden. Oudheidkundige Vereniging Herderewich zoekt overigens altijd actieve bestuursleden en bevlogen vrijwilligers voor haar groeiend aantal activiteiten.

GROTE VERLOTING ”OUDHEIDKUNDIGE VERENIGING HERDEREWICH”

De Oudheidkundige Vereniging Herderewich bestaat dit jaar 40 jaar. In dat kader zijn er ook enkele aanvullende activiteiten ontwikkeld om dat te vieren. Om de kosten te dekken heeft de vereniging een verloting georganiseerd met prachtige prijzen.


OGB DesignHoofdprijs: 5 x eenpersoonsballonvaart beschikbaar gesteld

                     door Midden Nederland Makelaars/UNIVE


Andere prijzen:


Daarnaast zijn er nog vele troostprijzen. Op 20 september om 20.00 uur is de trekking van de winnaars van de loterij door notaris E.J. Wemes en deze trekking zal plaatsvinden in de Vischpoort.


Tijdens deze bijeenkomst zal ook het 750ste lid van de vereniging
in het zonnetje worden gezet.


De Oudheidkundige Vereniging Herderewich heeft de laatste jaren een sterke groei doorgemaakt en inmiddels is het 750ste lid ‘binnen’. Deze gelukkige Harderwijker zal worden verrast met een boekenpakket en natuurlijk zijn er bloemen. De ontvangst is vanaf 19.30 en de bijeenkomst zal rond 21.00 worden afgesloten. Belangstellenden zijn welkom.

BOEK OVER INDISCHE NEDERLANDERS UIT HARDERWIJK

In restaurant De Oude Drukkerij wordt vrijdag 6 juli a.s. het boek gepresenteerd hoe Indische Nederlanders naar Harderwijk kwamen. Het betreft een uitgave van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich in samenwerking met Press Baker en OGB Design uit Harderwijk. Auteur en samensteller is Theo Bakker.


Tussen de jaren 1949 en 1965 kwamen duizenden Indische Nederlanders, die niet voor een bestaan in de nieuwe republiek Indonesië hadden gekozen, uit het voormalig Nederlands-Indië naar Nederland. Velen van hen kwamen naar de Veluwe waar Defensie nog één van de grote werkgevers was. In Harderwijk werden huizen gebouwd in de nieuwe wijk Tinnegieter.


In het boek vertellen deze Harderwijkers hun ontroerende verhaal. Het eerste exemplaar wordt overhandigd aan wethouder Pieter den Besten van de gemeente Harderwijk en een Renske Jansen, die met een column over haar grootouders de aanzet gaf tot dit project. Tevens gaat vrijdag de website: www.indischeharderwijkers.nl in de lucht waar kinderen van deze groep repatrianten contacten kunnen leggen en hun ervaringen kunnen delen. Het boek kost € 15,00 (voor de leden van Herderewich is de prijs € 11,00) en is verkrijgbaar via de website van www.IndischeHarderwijkers.nl.

20 JUNI JL. EXCURSIE KASTEEL DE ESSENBURGH IN HIERDEN

Voor diegene die tijdens de excursie op woensdag 20 juni 2012 naar Kasteel de Essenburgh te Hierden zijn gekomen, hierbij een foto presentatie.

Mocht u er niet bij geweest zijn, dan kunt u wellicht aan de hand van de foto's een beeld krijgen wat voor een fantastische avond wij met onze leden hebben gehad. Wilt u zelf ook eens een rondwandeling maken bij Kasteel de Essenburgh dan leiden zij u graag rond.

 

Gelukkig hebben wij na 3 jaar weer voor het eerst een excursie kunnen organiseren in naam van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich en dat speciaal voor haar leden. Onze leden kwamen op eigen gelegenheid naar het Kasteel, waar men om 19:00 uur werd ontvangen met koffie of thee en appelgebak. Wat zaten wij hier lekker in het zonnetje.


Na de koffie werden wij allen binnen gevraagd en heeft de heer Toon van de Ven in vogelvlucht (leek wel een ballonvaart) iets verteld over de geschiedenis van de Essenburgh. Na de pauze hebben wij een rondleiding gekregen door het kasteel. De avond hebben wij afgesloten in de kapel op het terrein.Vanaf deze plek wil ik graag de heer Van de Ven en onze vrijwilliger Henk van Till hartelijk bedanken voor hun inspanning om deze avond tot een succes te laten brengen.

(Klik op de foto voor de hele presentatie)

DAGELIJKS UITLEG VOOR PUBLIEK ARCHEOLOGIE

Harderwijk legt een openbaar strandeiland aan in het Wolderwijd. Daaraan voorafgaand vindt archeologisch onderzoek plaats. Het Archeologisch Dienstencentrum heeft veel ervaring met onderzoek naar scheepvaart gerelateerde zaken op het land en in het water. "We hebben sinds 2005 een maritieme afdeling en doen projecten in de polders, rivieren, het IJsselmeer en de Noordzee", legt projectleider Wouter Waldus uit. "Vorig jaar hebben we in de IJssel bij Kampen nog een kogge ontdekt. Op deze locatie aan de Harderwijkse boulevard is veel gevaren dus er kunnen zeker scheepswrakken liggen, of spullen van opvarenden." Tot nu toe zijn nog geen resten van schepen gevonden, maar mocht dit wel gebeuren dan wordt het archeologisch onderzoek verlengd.

LEZING ‘RECENTE OPGRAVINGEN; ‘EEN KIJKJE IN HET MIDDELEEUWSE HARDERWIJK’

Op 18 april organiseert Oudheidkundige Vereniging Herderewich dit seizoen haar 2de lezing en deze keer gaat het over de recente opgravingen in Harderwijk. Martin Schabbink, projectleider bij Archeologisch Adviescentrum Raap, brengt verslag uit van opgravingen in de Brugge-, Vijhe- en Academiestraat waar in putten van 2 bij 2 meter afvalcontainers zijn geplaatst. Voorafgaande aan deze plaatsingen kregen archeologen van RAAP de gelegenheid archeologische resten te documenteren en te onderzoeken.


Het doel van het onderzoek was de ondergrond van de middeleeuwse stad in kaart te brengen en te bepalen waar de hoogste delen liggen die inzicht kunnen geven hoe de stad zich heeft ontwikkelt. Het vermoeden dat het gebied rond de Vismarkt, Hoogstraat en Bruggestraat de oudste kern van de stad was, werd bevestigd door de vondst van aardewerkscherven uit de 12e eeuw. Op het plein voor de Grote-, of Onze Lieve Vrouwekerk werden in een kijkgat zeven begravingen en de fundering van een oude muur blootgelegd. Het is niet duidelijk of het een oude muur rond het kerkhof of mogelijk zelfs een deel van de Mariakerk betreft die bekend is uit 1352.

Muurresten en menselijke botfragmenten zijn aangetroffen op de hoek Donkerstraat/Markt. Het betreft bij deze hoogstwaarschijnlijk de begrenzing en verstoorde begraafplaats van het oudste klooster van de stad: het Minderbroedersklooster dat voor het eerst vermeld wordt in 1290. Wie graag geïnformeerd wil worden deze opgravingen is van harte welkom op deze lezing die op woensdagavond 18 april wordt gehouden in de Catharinakapel. De lezing begint om 20.15 uur en zal een uurtje duren. Na de pauze wordt het tweede gedeelte van de avond besteed aan de ledenvergadering van Herderewich en zowel oud- als nieuwe leden zijn hiervoor van harte uitgenodigd.


- Lezing op woensdagavond 18 april

- Ontvangst vanaf 19.45, aanvang 20.15

- Locatie Catharinakapel Harderwijk

- De toegang is gratis, maar vol is vol.


OGB DesignVEEL BELANGSTELLING VOOR LEZING OVER BELGENKAMP

Een grote groep belangstellenden toonde afgelopen woensdag interesse voor de lezing over het Belgenkamp door de heer Anton Reijngoudt uit Ermelo. Deze historicus, die zijn doctoraal pas na zijn pensionering behaalde, vertelde op boeiende wijze over het grote militaire vluchtelingenkamp op de plaats waar nu Bouw & Infra Park ligt, en juist op die plek werd deze lezing gehouden. De zaal was gevuld met zeker 125 toehoorders die het verhaal over dit vluchtelingenkamp nog eens wilden horen tegen de achtergrond van de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. Anton Reijngoudt vertelde zijn indrukwekkende verhaal en doorspekte dit met humor en anekdotes.


Het was de eerste lezing dit seizoen van de 40-jarige Oudheidkundige Vereniging Herderewich. In de volgende lezing op woensdag 18 april komt een archeoloog van Archeologisch Adviesbureau Raap vertellen over de meest recente opgravingen in Harderwijk. Deze lezing vindt plaats in de Catharinakapel te Harderwijk.

HERDEREWICH, 40 JAAR DE MOEITE WAARD

Op de Vischpoort is aan de jongste voorzitter ooit (31!) van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich de voorzittershamer uitgereikt.


In ‘De Vischpoort’, het verenigingsgebouw van de Oudheidkundige Vereniging Herderewich, wordt naast het feit dat de vereniging 40 jaar bestaat, een nieuwe voorzitter geïntroduceerd. Van 1998 tot en met 2009 is Niek de Jong voorzitter geweest en na zijn terugtreden hebben Jeroen de Jong en Piet Stellingwerf als interim voorzitter gefungeerd. Sinds kort is het voorzitterschap aan Wietse Goedhart overgedragen. Wethouder Laurens de Kleine neemt de voorzittershamer over van de Jong en typeert de afgetreden voorzitter in één zin. “Niek was Herderewich!” Nadat hij de hamer aan Goedhart heeft overhandigd feliciteert hij de vereniging met haar 40 jarig jubileum en spreekt hoop uit dat de verjonging haar invloed zal krijgen op de vereniging. “Je ambities zijn groot en probeer samen met de gemeente, het archief, museum op cultureel gebied nauwer samen te werken.”


OGB DesignKersverse voorzitter Goedhart bruist van energie. “Ik heb er heel veel zin in. Binnen het bestuur en de werkgroepen heeft een verjonging plaatsgevonden. Hierdoor zijn we op het idee gekomen om dit verder uit te bouwen en de jeugd aan ons te binden. Mijn wens is om kinderen tot 16 jaar voor slechts 8 euro lid te laten worden, waarvoor zij net zo veel krijgen als volwassenen. Verder gaan we aan de slag om ook de scholen, de leerlingen van groep 8, hierbij te betrekken. We kunnen hen een hoop bieden, niet alleen op het gebied van educatie, maar ook op het gebied van geschiedenis, historie en stadswandelingen. Ik denk bijvoorbeeld aan een speurtocht voor leerlingen door de historische binnenstad van Harderwijk. Overal wordt flink bezuinigd en daarom zijn we best trots dat we op eigen benen staan. Met onze acht werkgroepen zijn we in staat de gemeente, gevraagd en ongevraagd, van advies te kunnen dienen. Dit wordt dan ook erg gewaardeerd. In het kader van ons jubileum organiseren we dit jaar vijf, in plaats van vier lezingen die vrij toegankelijk zijn voor het publiek en meestal over een historisch onderwerp gaan. Het bijzondere is dat we de lezingen op locatie in Harderwijk verzorgen. Onze eerste lezing ‘Het Belgenkamp’ vindt plaats op 29 februari en wordt gegeven op het Bouw en Infra Park, de exacte locatie van het voormalige ‘Belgenkamp’. Het is tot slot de bedoeling ook een lezing in het Dolfinarium te verzorgen over het ontstaan en de historie van deze belangrijke trekpleister.”


Kader

Herderewich werd in 1972 door een vijftal enthousiaste Harderwijkers opgericht. De bedoeling was de geschiedenis van Harderwijk en Hierden te onderzoeken, deze inzichtelijk te maken en vervolgens voor het nageslacht vast te leggen. Wij moeten er zuinig op zijn want het is dé verbinding met het verleden. Met een lidmaatschap (slechts 16 euro per jaar) draagt men bij aan het behoud van de historie.

LAATSTE VETERAAN UIT DE EERSTE WERELDOORLOG OVERLEDEN

De laatste veteraan uit de Eerste Wereldoorlog is overleden op een gezegende leeftijd van 110 jaar. De betreffende vrouw, Florence Green, was nooit frontsoldaat en bediende in de officiersmess van de Engelse Luchtmacht (RAF), maar was wel in dienst van de ‘army’ en geldt dus als de laatste veteraan. Met haar dood is dit tijdperk afgesloten al zullen er zeker nog burgers zijn die de verschrikkingen hebben meegemaakt.


Laten we eens terugkijken naar de Eerste Wereldoorlog: De landen van het Europa waren grote concurrenten waar het ging om handel en industrie en men probeerde elkaar op alle fronten de loef af te steken. Hoewel de vorsten van Europa allemaal familie van elkaar waren bestond ook hier een onderlinge enorme wedijver, waarbij vooral Keizer Wilhelm ll van Duitsland zich deed gelden. Na jaren van opgelopen spanningen veroorzaakte de moord op de Oostenrijkse vorst Frans Ferdinand een reactie die tot een van de grootste gewapende conflicten ooit leidde. Duitsland, Rusland en de Geallieerden mobiliseerden hun legers en overal in Europa vertrokken soldaten naar het front, in de rotsvaste overtuiging dat men de oorlog ging winnen. Men ging gemakshalve voorbij aan het feit dat een oorlog meer verliezers dan winnaars kent.


De strijd in Europa begon voortvarend en beide partijen ontwikkelden de ene innovatie na de andere. Vliegtuigen, tanks, kanonnen en gifgas waren producten die in deze tijd werden uitgevonden en/of grootschalig geproduceerd. Het duurde maar even of de legers stonden in België en Frankrijk tegenover elkaar in een uitzichtloze loopgravenoorlog. De loopgraaf was een verschrikking en honderdduizenden jonge soldaten, vaak nog kinderen, werden de dood ingejaagd door hun leiders en regeringen. Het einde kwam pas in zicht toen na vier slopende jaren de Verenigde Staten zich met de strijd gingen bemoeien. Toen door grootse troepenverplaatsingen ook nog een virus van een nieuwe griepvariant werd verspreid werden miljoenen het slachtoffer. Miljoenen mensen stierven als ratten aan de Spaanse Griep.


OGB DesignWat heeft dat allemaal met Harderwijk te maken? Het is al lang geleden en Nederland was toch neutraal? Toch groeide de bevolking van Harderwijk destijds met 15.000 Belgische vluchtelingen en kwamen ook elders op de Veluwe kampen. In Zeist, Amersfoort en Nunspeet werden vluchtelingen ondergebracht die er gedurende de oorlog verbleven. Terwijl de wereldbevolking decimeerde stortte ook in Nederland, vanwege de beperkingen in de handel, de economie volledig in, wat weer leidde tot een recessie en een nieuwe oorlog. Stemmen die nu steeds roepen dat Europa te duur is wil ik er op wijzen dat duur beter is dat de enorme verliezen van destijds en dat de onderhandelingstafel beter is dan het slagveld. De prijs voor een verdeeld Europa is in de vorige eeuw betaald door de frontsoldaten, Armeniërs en Joden. Om dat te weten hoef je geen veteraan te zijn. Je hoeft alleen naar de geschiedenis te kijken.

HERDENKING 21 JOODSE HARDERWIJKERS

Harderwijkers lezen namen 21 Joden. Het vroegere Joodse bedehuis bevindt zich in de Jodenkerksteeg, een van de smalle straten van het centrum van Harderwijk. Aan de buitenkant is het nog herkenbaar als synagoge. Tegenwoordig is het echter een christelijk inloophuis dat vooral door vrijwilligers wordt gerund. Op de eerste verdieping bevindt zich een 4 meter lange herinneringswand met foto's van een aantal Harderwijkse Joden en voorwerpen die binnen de Joodse traditie worden gebruikt. Ook een plaquette met twee namenlijsten aan de buitenkant van de synagoge herinnert aan het drama dat Harderwijk trof. De naam Härtz wordt zeven keer vermeld, terwijl Zwart vier keer voorkomt. Achter de namen staan de officiële overlijdensdata. Negentien mensen zijn omgekomen in 1943, één in 1942 en één in 1944. Deze namen, met enkele toevoegingen zoals beroep en leeftijd, worden vrijdag voorgelezen op de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust. Omdat op 27 januari 1945 het vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd, worden die dag internationaal de Joodse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdacht.


OGB Design


Het idee om de namen voor te lezen, werd vorig jaar geboren. Onder de organisatoren en initiatiefnemers zijn Stien van der Hout en Anton Daniëls, die in 2010 een fotoboek uitbracht over Harderwijkse Joden die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Van het boek is slechts één exemplaar beschikbaar, dat in de synagoge ligt. Van der Hout, emeritus predikante van de gereformeerde kerk in Kootwijkerbroek, woonde zeven jaar in Israël en is voorzitter van een interkerkelijke werkgroep Kerk en Israël. „Vorig jaar was ik voor de provinciale werkgroep in Winterswijk. Daar bleken ook jaarlijks de namen van omgekomen Joden te worden afgelezen", aldus Van der Hout. Ze vond dit zo bijzonder dat ze het ook in Harderwijk wilde doen. Daniëls: „Het voorlezen van namen is voor een Jood belangrijk. Als je naam niet meer wordt genoemd, ben je echt vergeten."

HERDEREWICH MOET AF VAN STOFFIG IMAGO

Voorzitter Wietse Goedhart en Theo Bakker: ,,Het is van belang dat we jonge mensen aan ons binden.'' Oudheidkundige vereniging Herderewich is al veertig jaar een begrip in Harderwijk. Desondanks of misschien zelfs wel juist daarom, blijft de groei van het ledenaantal al flink wat jaartjes achter. Het bestuur, dat sinds maart 2011 jaar onder leiding staat van de 31-jarige Wietse Goedhart, wil daar verandering in brengen. "Ons streven is om binnen aanzienlijke tijd de duizend leden te halen", vertellen Goedhart en Theo Bakker, redacteur van het Vittepraetje. Oudheidkundige verenigingen hebben een nogal wat stoffige reputatie. Men denkt al snel aan een zaal vol bejaarden die aandachtig naar een of ander verhaal over de historie van hun dorp of stad zitten te luisteren. Geschiedenis is immers oubollig, nietwaar? Fout, vindt Goedhart. "En we moeten ook af van dat stoffige imago. De toekomst van onze vereniging ligt in de handen van de jongere generaties. Het is daarom van belang dat we jonge mensen aan ons binden." Dat betekent overigens niet dat Goedhart de input van oudere leden niet waardeert. Volgens de nieuwbakken voorzitter vormen zij het kloppende hart van de vereniging. "Het is aan hen om de kennis van de lokale geschiedenis over te brengen op de jongere generaties."


In vergelijking met oudheidkundige verenigingen in andere plaatsen, heeft Herderewich een nogal bescheiden ledenaantal. In Ermelo telt de lokale geschiedenisclub bijvoorbeeld meer dan duizend leden. Arent Toe Boecop in Elburg heeft zelfs meer dan tweeduizend leden. Met haar zevenhonderd leden is Herderewich een stuk kleiner. Dat terwijl de vereniging in principe een grotere vijver heeft om uit te vissen. Volgens Goedhart speelt dat de Harderwijker vereniging juist parten. "Wij houden het er vooralsnog op dat wanneer een plaats kleiner is, er meer betrokkenheid en binding is vanuit de eigen mensen."


Goedhart heeft vorig jaar het voorzitterschap overgenomen. Voor twee interim-bestuurders bekleedde Niek de Jong van 1998 tot 2009 de positie van voorzitter. Hij was de laatste jaren het boegbeeld was van Herderewich. Volgende maand wordt het einde van het tijdperk De Jong officieel bezegeld wanneer hij de voorzittershamer overhandigt aan zijn jonge opvolger. "Ik heb ook bewondering voor de manier waarop hij zich voor Herderewich heeft ingezet. Maar het kan ook tegen je werken wanneer je zolang dezelfde voorzitter hebt." Zolang als De Jong wil Goedhart het voorzitterschap dan ook niet bekleden. "Persoonlijk vind ik dat je om de zoveel jaar moet vernieuwen. Dat komt een vereniging ten goede omdat er zich op deze wijze telkens nieuwe mensen met nieuwe ideeën aandienen."


OGB DesignBakker onderschrijft de mening van de jonge voorzitter. "Je moet als vereniging blijven vernieuwen. Stilstand is achteruitgang." En dat is precies wat Herderewich momenteel aan het doen is. Zo heeft de vereniging, onder leiding van Goedhart, de digitale wereld omarmd. "Sinds enige tijd hebben we bijvoorbeeld een eigen Facebookpagina. Ook zijn we actief op Twitter." Volgens Goedhart zijn dat goede manieren om jongeren te bereiken. Maar er zijn meer manieren, zo weet de voorzitter. "We zijn bijvoorbeeld ook bezig met de ontwikkeling van een lespakket voor basisscholen. Denk aan een speurtocht voor leerlingen door de historische binnenstad. Ze worden op pad gestuurd met een vragenlijst en moeten zelf de geschiedenis van Harderwijk induiken. We hopen de kinderen op deze manier ook warm te krijgen voor lidmaatschap. Want geschiedenis is gewoon heel leuk, ook voor jongeren."

BRON: De Stentor 250112)









Een filmregistratie

van de herdenking